autisme

Paniek om het journaal

image

Angst is een terugkerend thema bij autisme. Dit kan te maken hebben met, hou je vast:

  • Niet de signalen van je eigen lichaam herkennen
  • Niet de gezichtsuitdrukking of lichaamstaal van een ander herkennen
  • Niet begrijpen waarom je ergens straf voor krijgt, de straf zelf niet begrijpen
  • Door een tragere verwerking van de informatie niet tijdig kunnen reageren
  • Onzekerheid die is ontstaan door ervaringen uit het verleden
  • Overprikkeling en onbenoembare angst van binnenuit
  • De aangeboden stof past niet bij de emotionele leeftijd
  • De verschillende blokjes informatie worden geen geheel
  • Foutief plakken: twee gebeurtenissen die niet bij elkaar horen worden samen opgeslagen en zo ontstaat iets griezeligs
  • Onrecht zien en onmachtig zijn er iets aan te doen

Deze lijst is niet volledig. Zoals elk mens anders is, is ook elk mens met autisme anders. Pubertijd gevoelens zoals eenzaamheid en toekomstvragen kunnen spelen, hormoonspiegels kunnen schommelen, medicatie kan angst als bijwerking hebben, vriendjes kunnen hardop fantaseren en jouw jonge kind kan dat voor waar aannemen: er zijn legio valkuilen rondom angst en autisme.

Angst afremmen

De manier waarop je die angst kan temmen zal ook van persoon tot persoon verschillen. Het is afhankelijk van de oorzaak, van de voorgeschiedenis, van de intensiteit van de angst gevoelens en het karakter van je kind of jongeren.

Hoe doen wij dat?

Ik kan jullie dan ook alleen maar vertellen hoe wij het aanpakken bij onze kinderen (nu 14 & 17y). Om te beginnen geven we nooit straf, wel aanwijzingen hoe iets beter kan. We nemen ruim de tijd voor uitleg en herhaling van de uitleg. We gaan niet een discussie aan met iemand die overprikkeld is. We controleren op verschillende dagen of een instructie goed begrepen is en zich niet per ongeluk op een onhandige manier ergens aan geplakt heeft. En, ook niet onbelangrijk, we realiseren ons dat we het nooit voor altijd en altijd kunnen oplossen. Als A is opgelost, komt B er vanzelf achter aan.

Het nieuws van de dag

Hier in huis ontstaat regelmatig angst om wat er in het nieuws te zien en te horen is. ‘Samen journaal kijken’ hebben we tot zo’n vier jaar geleden regelmatig gedaan, schoollessen vroegen erom. Dat leverde vaak uitgestelde angst op: het kostte ze een tijdje om te verwerken wat er gezegd werd. Ineens sloeg dan de schrik toe terwijl de helft van de informatie al was vergeten. Wat voor ons arme ouders een enorme puzzel was, want wat was er dan misgegaan en wanneer?

De Oudste wil zelf informatie zoeken. Hij kan daarin heel ver gaan en zijn aanpak daarin vind ik behoorlijk knap. Hij kijkt zelfs naar details als: ‘op welke manier wordt voor dit nieuws betaald’ en ‘zijn de verslaggevers uit op clicks en sensatie of geïnteresseerd in feiten’.

Jongste heeft de vaardigheden niet om dat te doen. Bij hem zijn we dan ook gestopt met journaal kijken toen we in de gaten kregen tot hoeveel misverstanden en angst dat leidde. Het duurde lang voor hij goed kon praten en dat maakte het extra riskant: we konden niet controleren of hij uitleg goed begreep. Daar kwam nog bij dat hij heel ingewikkelde woorden als ‘existentieel’ prima begreep maar een woord als ‘slab’ dan ineens niet.

Dan maar geen nieuws

Hoeveel moet je eigenlijk ook willen weten over landen hier ver vandaan?

Toch sijpelt er regelmatig iets door. De partner en ik kijken wel nieuws, mensen praten onderling over belangrijke gebeurtenissen en ook onze externe leraren kunnen vragen of: ‘je al weet-dat … ’? Bovendien zijn ze allebei erg nieuwsgierig: als ze ergens iets oppikken willen ze de details weten.

Nu is er het Wuhan corona virus. Geen kattenpis. Niet iets waarover ik kan zeggen: ‘Niks aan de hand, ver van ons bed.’ Niet iets waarover ik voorspellingen kan doen. En maatregelen kan ik ook nog niet voorstellen, want er is hier (nog) niks aan de hand.

Ander gedrag, dezelfde oorzaak

Oudste graaft ondertussen diep in nieuwssites, maar de berichten zijn te onvolledig en bovendien met elkaar in tegenspraak. Hij komt er vaak op terug. Het zit hem dwars.

Jongste doet druk en verward. Ziek zijn vindt hij toch al erg moeilijk. Wat voor ziekte komt eraan? Hij wil zeker weten dat we mondkapjes hebben. FFP2 moet het zijn, weet Oudste al. Geen probleem. We gebruiken die kapjes binnenkort ook bij de biologieles, geen probleem om dat al op voorraad te hebben. En werkt paracetamol echt koorts remmend? Ja hoor, kijk maar, dat staat hier. Hebben we dat? Ja, ruim voldoende.

Maar deze geruststelling is niet genoeg. De onrust blijft. Onrust kan angst worden, als de kinderen zelf met gedachten aan de haal gaan. Ontkennen kan niet maar relativeren moet.

Kennis is kracht

Voor mijn beide kinderen geldt: kennis is macht. Daarom probeer ik te bedenken wat ze moeten weten. Niks meer over het virus, daarover horen ze genoeg.

Maar onze geplande biologieles gaat over organismen en individuen. En, zo lees ik tussen de regels door, het gaat ook over voortplanting en overlevingsdrang. Dat komt goed uit. Ik breid de les bovendien uit met informatie over het immuunsysteem. Als je weet hoe je afweer werkt, weet je ook hoe je lichaam omgaat met dreigingen. Je bent niet hulpeloos.

Een stukje filosofie

Na de les blijft Jongste rondhangen. Hij heeft nog allerlei vragen en ze komen een beetje ingewikkeld uit zijn mond. Het is nog niet klaar, hij kan zichzelf nog niet geruststellen.

Ik denk terug aan de overlevingsdrang van organismen en besluit met hem te gaan filosoferen. De bacteriën in je buik doen het goed: ze gaan overal met je mee naartoe. Handig, zo’n paar benen, dan kom je nog eens ergens. Maar als je je gastheer heel ziek maakt of zelfs doodt, kom je nergens. Misschien kan je niet eens voortplanten. Is dit nou wel zo’n slim virus? Of is het eigenlijk een beetje een domkop?

Rustig laten bezinken en … plan B

Ik denk aan de lange verwerkingstijd en vraag niet meteen terug of hij alles heeft begrepen. We gaan eten, daarna is er muziektherapie… Het duurt tot de avond. Dan hoor ik Jongste hardop zeggen: ‘Wat een domkop ben jij! Als je iedereen doodmaakt, ga je zelf ook dood! Broer, die Wo-wan is dom!’

Even later kruipen Oudste en Jongste samen achter de computer. Dit is het moment van de waarheid. Als er twijfel blijft, moet ik voor morgen een nieuw plan bedenken. Misschien kan ik ze afleiden met de game Plague Inc. Of misschien uitleggen wat een longontsteking precies is?

Of misschien toch meer informatie over het virus geven. Of meer vertellen over China. Het hoofdstuk in ons aardrijkskundeboek over China was behoorlijk verouderd. Ik zoek een youtube-les over het moderne China en shop er alvast in naar fragmenten die belangrijk zijn voor mijn doel.

‘Jij haalt het wel.’

Even later komt Oudste verslag doen: ‘Ik ben niet de doelgroep van het 2019-CoV virus. En je gaat er alleen dood van als je toch al verzwakt bent.’ Hij zwijgt en kijkt me taxerend aan.
‘Ik denk dat jij het wel haalt,’ zegt hij dan.
‘Dat denk ik ook,’ zeg ik.

Zelf doen

Deze informatie hebben ze uiteindelijk zelf bij elkaar gescharreld. Dat voelt, zeker voor Oudste, een stuk beter dan wanneer hij maar van mij moet aannemen dat het allemaal wel goedkomt.

Jongste blijft, helaas, ongerust over veel en van alles.

Maar niet over dit virus, niet op dit moment. Zijn mondkapje komt eraan, het stuk journaal waarin verteld wordt dat je zo’n kapje verkeerd kan gebruiken heeft hij heerlijk gemist en hij heeft echt heel weinig respect voor een virus dat zo dom is dat het zijn eigen benen onbruikbaar maakt.

Crisis A bezworen, op naar de B.

 

Welke links gebruikten wij?

Deze stof is voor 12+ .
Bekijk alle filmpjes eerst zelf, om te beoordelen of het geschikt is.

Biomaatschappij: afweer en immuunsysteem

Ruben Terlou’s China

Filosofovaardig

Hoe doe je een gezichtsmasker op en af (engels)

Wat is een longontsteking precies?

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s