autisme

Autisme en alle verschillen

IMG_3268

De meest verbluffende opmerking die ik ooit te horen kreeg was: ‘Is hij wel autistisch? Hij doet zo raar.’

Vingers omhoog wie dat herkent.

Ja, hij is dus wel autistisch.

Maar hij doet inderdaad ook raar. Jongste was toen was vier of vijf, kroop graag over de grond met een pantoffel in zijn mond en gaf miauwend kopjes aan mensen die hij aardig vond. Dat is inderdaad wel anders dan anders. Het maakte hem niet minder autistisch.

Hoe kan dat nou, al die verschillen? En hoe weet een therapeut dan dat het echt autisme is en niet iets anders?

Autisme is een spectrumstoornis. Er zijn een aantal kenmerken die je terugziet bij kinderen met autisme. Bij de een overheerst dit meer en bij de ander dat. Bovendien is ook iemand met autisme volop in ontwikkeling.

Lekker vaag, voorbeeld graag!

Vooruit, taalontwikkeling.

Onze Oudste begon pas

te praten toen hij zeven was, voor die tijd had hij een eigen fantasietaal. Vanaf zijn zevende leerde hij vlot praten en stopte hij ook niet meer met praten: hij kreeg spreekdrang: een uiting van stress. Zenden, zenden en nooit ontvangen. Nu, in de pubertijd, heeft hij na veel oefenen met verschillende methodes, wel een idee van wederkerigheid en is een gesprek mogelijk. Maar toch, als hij nerveus is, steekt de spreekdrang weer de kop op en als hij echt overstuur is, dan kan hij de woorden ook niet meer vinden.

De ontwikkeling rondom taal ging

bij Jongste heel anders.

Bij alle kinderen met autisme die ik ken ging het anders. Sommige kinderen begonnen gewoon met praten op hun tweede. Dat stuk ging goed. Maar zij hadden dan weer meer moeite met andere onderdelen van hun ontwikkeling. Verwerkingssnelheid bijvoorbeeld: het tempo waarmee de informatie die je krijgt, in de juiste hokjes in je hoofd gezet wordt zodat je het ook kunt pakken als je het nodig hebt.

Ik ken

een jongen

die zich eigenlijk op alle vlakken goed leek te ontwikkelen, behalve als het ging om star (rigide) denken. Je moet hem van te voren goed vertellen wat er gaat gebeuren, hoe en hoe laat, met wie en waar. Anders raakt hij in paniek en sluit hij zich op in zichzelf.

Zijn moeder

heeft ook autisme en zij heeft de meeste problemen met verwerkingssnelheid. Zij gedijt het beste als ze de dingen van die dag in haar eigen tempo kan afwerken. Moet ze beslist om drie uur klaar zijn omdat haar zoon erop rekent dat er om drie uur iets gaat gebeuren, dan raakt zij in paniek en wordt ze boos op de mensen in haar omgeving.

Grote verschillen dus.

Laten we

de manier waarop autisme zich uit,

voor het gemak van de uitleg even een symptoom noemen.

Welke symptomen je ziet,

kan van persoon tot persoon verschillen. De een heeft meer last van de prikkelgevoeligheid, de ander meer van communicatieproblemen, ontwikkelingsproblemen of het begrijpen van sociale regels.

Hoe je de symptomen ziet

kan van persoon tot persoon verschillen.

Overprikkeling merk je soms aan: handen voor de oren of ogen slaan. Maar er zijn ook kinderen die er letterlijk voor wegrennen, agressief worden of snel huilen. Onze Jongste kreeg last van oververhitting en viel flauw.

Hoe mensen

omgaan met de symptomen

kan anders zijn: de een raakt in paniek, de volgende wordt boos op anderen, de derde keert in zichzelf en de vierde wordt boos op zichzelf. De vijfde, zesde en zevende doen weer iets anders.

Hoe mensen omgaan met hun symptomen

kan ook per moment verschillen.

Als iemand in de ochtend nog ‘alles kan hebben’ zal de reactie op ‘mijn sokken liggen niet op hun plek’ anders zijn dan ’s avonds, als er al sprake is van fikse overbelasting of overprikkeling. In de spreekkamer van een onbekende arts is een kind anders dan op school.

Tenslotte kan

het omgaan met de symptomen veranderen.

Er is bij autisme altijd ontwikkeling.

Wat nu nog niet lukt, kan volgend jaar misschien wel. Zo leerde Jongste praten toen hij tien was. Maar toen hij eindelijk de woorden uit zijn hoofd in zijn mond kreeg, moest hij leren wat elke drie-jarige moet leren: niet door andere mensen heen praten. Zo blijft ook de begeleiding altijd in beweging.

En zo ziet autisme er

bij iedereen anders uit.

Soms zie je meer uitgesproken symptomen, bijvoorbeeld als het autisme op veel gebieden diep ingrijpt of samengaat met een laag IQ. Soms zie je er aan de buitenkant niet zo veel van maar blijkt er toch een verwerkingsprobleem te zijn, of een achterstand op sommige gebieden van de ontwikkeling, of iets anders wat niet meteen opvalt maar wel zorgt voor overbelasting.

Autisme is een veelomvattend

en complex onderwerp. Ook voor therapeuten. Niet voor niks zijn er plaatsen als ‘centrum voor autisme’ waar alle kennis gebundeld is. En zelfs dan blijft het nog lastig.

Het is ook niet mogelijk om alles in een enkele blog uit te leggen. Maar wellicht is het nu toch wat duidelijker waarom er zoveel verschillen zijn en je jezelf soms afvraagt: ‘Autisme? Hij? Zij?’

 

Advertenties

2 gedachten over “Autisme en alle verschillen

  1. Het is heel complex. Mijn partner heeft asperger en mijn zoontje heeft ADHD.
    Maar wil altijd precies weten wat we gaan doen, met wie, waar, wanneer en hoe lang en een onverwachtse verandering kan hij niet waarderen. Wordt dan soms boos en soms heel uitdagend. Het lastigst is de buiten wereld vind ik. Omdat iedereen graag wat vind of zegt dat je een gek gezin bent.

    Like

  2. Mooi geschreven. Ik zie de verschillen elke dag binnen ons gezin van vijf (allemaal ASS), de problemen met de interactie tussen elkaar daardoor maar ook de positieve evolutie die elk van ons al heeft gemaakt.
    Opmerking terzijde: Ik vind de grotere stukken tekst heel erg moeilijk lezen omdat slechts een deel van de zin groter geschreven is en de zin dus telkens in stukken gehakt wordt en daarmee de inhoud ervan ook.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s