Schrijven·wat vind ik?

… en jongens met een theesetje

8506638782_c78bbdc7d8_h

Ik schrijf kinder-, en jeugdboeken en meestal zijn dat meeleef-boeken. Mijn jongens en meisjes maken allemaal een

levensbepalend moment

door, lossen op hun eigen manier de problemen op en gaan dan weer door.

  • In ‘De Drakendokter’: Gideon moet dokter Killian voor het eerst een ziekte genezen waar hij nog niks vanaf weet.
  • In ‘Een haai in het IJsselmeer’ loopt een boot vast op een zandbank en moet Britt zichzelf en haar neef aan land zien te brengen.
  • In ‘Bastiaan Nobel’ moet Bas na een ondoordachte opmerking kiezen of hij wil vechten om zijn vrienden te behouden, of mee gaat doen met de bully van de school.
  • En in ‘Duinmist’ moet Emma noodgedwongen de leiderstaak op zich nemen, ook al voelt ze daar eigenlijk niet zoveel voor.

Waar ik goed om probeer te denken, is

dat ik genderneutraal schrijf.

Dat wil zeggen dat een meisje best een meisje mag zijn en misschien weleens een jurk wil dragen, maar dat ik haar ook de kans geef stoer te zijn en zelf oplossingen te bedenken.

Over het algemeen gaat me dat goed af. In de jaren 70 was ik zelf een meisje. Ik zat op een school die erg in gelijkheid geloofde en

ik heb me nooit beperkt gevoeld.

Dat begon pas op de middelbare, toen aan mijn vervolgopleiding weinig aandacht werd besteed: ‘Kies maar een schooltje’ en een rijbewijs hoefde ik ook niet persé want: ‘alleen maar gevaarlijk voor meisjes.’ Dat stukje nonchalance in scholing vind ik achteraf nog steeds jammer maar dat rijbewijs kon ik ook zelf bij elkaar verdienen.

Stoere meiden, geen probleem dus.

Waar het een beetje misgaat, is bij mijn zachtaardige jongens.

Ik schrijf wel over onzekere jongens (Bastiaan), nadenkende jongens (Harm uit ‘Een haai’) en stugge jongens die toch wel lief zijn (Mats uit ‘Duinmist’). Maar ik heb nog nooit geschreven over een jongen die een verzorgende taak heeft, huilt, of gewoon graag met een hobby bezig is die normaal gesproken meer met meiden geassocieerd wordt.

Waarom niet?

Omdat het niet lekker valt. De doorsnee gedacht is dat een stoere meid stoer en feministisch is, maar een zachte jongen raar.

Zo’n zachte jongen

  • zal wel homo zijn (en is daar iets mis mee dan?).
  • of een aansteller die niet tegen de echte, harde wereld kan (waar is die enge plek eigenlijk? De wereld maken we zelf en hij hoeft niet hard te zijn).
  • die huilt vast ook wel vaker (waarom mag dat eigenlijk in Spanje wel en in Nederland niet?)
  • en straks wil hij ook nog over zijn gevoelens praten en denken de buren dat hij …

Hoe dan ook is het een beetje een gekkie.

Tegen de tijd dat jongens een jaar of zestien zijn

hebben ze het helemaal onder de knie: niet huilen, niks vrouwelijks doen, keurig donkerblauw dragen, strakke, zwarte meubels kiezen en vooral geen bloemen of vrolijker kleuren.

Maar heeft iemand weleens aan jongens gevraagd of ze daar nou zo gelukkig van worden? Of dit ook is wat alle jongens willen: hard zijn, stoer zijn, Spongebob en zijn streken omarmen en

de Troetelbeertjes uitlachen?

Het viel me voor het eerst op dat we volkomen op de autopiloot iets he-le-maal verkeerd doen, toen de loom-rage volop bezig was.

28353098502_b8b45c083b_k

Overal zag ik jongens met elastiekjes in de weer. Ze maakten armbandjes en sleutelhangers en kettingen en beestjes. Het was ongekend. Ik denk dat de jongens meer stiekjes versleten dan de meisjes en ze vonden het echt, echt leuk.

Toen pikte

de commercie

het loomen op en kwamen de eerste tijdschriften.

Voor meisjes!

Met leuke, getekende meisjes op de cover, met meisjes aan het woord, met sieraden voor meisjes, stond er duidelijk bij, voor meisjes, meisjes, meisjes, meisjes. Meisjes op de website, meisjes op TV, meisjes in de krant. En jawel, af en toe een jongen, als een oh, ja, bijgedachte. Misschien wel dankzij die ene redacteur die bleef volhouden: ‘Ja, echt, mijn zoon loomt ook.’

Maar de boodschap was duidelijk:

loomen was dus voor meisjes.

Ik heb mijn zoons zelden zo teleurgesteld gezien. Blijkbaar telden ze helemaal niet mee als het over loomen ging. En blijkbaar was het gek als ze armbandjes of kettingen droegen. Teleurgesteld schoven ze de loom-doos in de hoek. Daar staat hij nu nog, en of het toeval is of niet, de loomrage stierf een tragische dood.

En soms gaat het zo: als je iets ziet, kun je het niet meer on-zien.

Ineens viel me links en rechts op

hoe zwaar we jongens beperken.

Mijn jongste (12) houdt van stoere kleren, maar liefst wel in vrolijke bonte kleuren. Bloemen mag ook, of lieveheersbeestjes. Maar nu hij een mannenmaat heeft, kan ik eigenlijk alleen maar kiezen tussen bruin, blauw of zwart en als ik een statement wil maken mag een rode broek of een roze overhemd.

Jongste ervaart dat als zeer-oneerlijk. In Japan hebben ze veel leukere kleren voor jongens.

En mijn oudste (14) heeft

niet meer (zichtbaar) gehuild

sinds de puberteit toesloeg. En het is niet, dat er nooit iets is om te huilen. Hij kan verschrikkelijke hoofdpijn hebben. Hij ervaart regelmatig onrecht. Een keer zag ik hem bijna huilen: toen zijn schoolcarrière even anders moest gaan lopen dan hij in gedachten had. Maar hij deed het niet. Hij beet het weg.

Als je huilt geef je een signaal af: ‘Ik kan dit niet zelf oplossen. Help me.’ Huilen was het

allerduidelijkste communicatiemiddel

naar de leraren toe geweest. Maar hij deed het niet. Hij beet het weg.

En dan ben ik zelf als Nederlandse vrouw ook een oen. Want tegen een dochter had ik vast gezegd: ‘Geeft niks, als je daarom huilen moest.’ En tegen mijn zoon zei ik: ‘Ik zag dat je bijna moest huilen, maar je hield je groot.’

Wat vind ik mezelf dan een oelewapper,

als ik dat uit mijn eigen mond hoor komen.

Tegelijkertijd moet ik ook niet te hard zijn voor mezelf. Dit gedrag is net zo ingesleten bij mijn generatie als de overtuiging dat ‘een stuk worst of een gezonde boterham met kaas van 350 calorieën is veel gezonder dan een snoepje van 25 calorieën’.

Zien dat er iets niet goed-gaat, betekent niet dat we het dan ook allemaal meteen 100% van de keren anders en beter moeten doen.

Zien dat we iets aan het milieu moeten doen, wil niet zeggen dat je meteen al je elektrische apparaten de deur uit moet gooien.

En bedenken: “He, we staan jongetjes geen gevoelens en hobby’s toe die meisjes wel mogen hebben en verwijten diezelfde jongetjes 20 jaar later dat ze niet praten over hun gevoelens binnen een relatie,’ wil nog niet zeggen dat je nooit meer zoiets onhandigs mag zeggen als ‘wat was je stoer’, als je ook had kunnen zeggen ‘wat was je lief.’

Maar wat je aandacht geeft, groeit.

Als je nadenkt over mode voor jonge mannen, en je werkt in de mode, dan koop je volgende week misschien wel een partij mannentruien met vrolijk gekleurde strepen in.

Als je nadenkt over speelgoed voor kinderen, bedenk je bij de volgende knutselrage misschien wel dat je jongens en meisjes niet als twee geheel verschillende mens-soorten hoeft te zien.

En als je een ouder, begeleider of verzorger van jongens van rond de 11, 12, 13 jaar bent, dan zeg je bij de volgende jongenshuilbui misschien wel: ‘Goed zo, knul, gooi het er maar uit.’ Want als volwassenen doen of gedrag heel normaal is, dan vinden de kinderen dat ook.

En ik kan

mijn steentje bijdragen

door te proberen de jongens in mijn boeken zachter te maken, net zoals ik de meisjes stoerder maakte. Ik zal nog wel tig keer domme fouten maken, simpelweg omdat ik niet eens doorheb wat ik aan het doen ben of wat ik precies zeg, maar ik kan het in elk geval proberen.

En ja, er zal altijd wel een jongen zijn die gaat uitlachen of een meisje dat zegt: ‘Doe niet zo raar.’ Dingen hebben tijd nodig om het ‘nieuwe normaal’ te worden. Het kan en hoeft niet in één keer allemaal anders.

Maar

als je nergens begint, verandert er nooit wat.

Meer lezen?

Er gaan vanavond miljoenen verdrietige jongetjes naar bed

Photo credit loom: Boudewijn Berends via Foter.com / CC BY
Photo credit uitgelichte afbeelding: Allegory Malaprop via Foter.com / CC BY-ND
Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s